İçeriğe geç

BetRupi resmi adresini doğrulamadan oturum açmayın; sahte kopyalar adres satırında ayırt edilir.

Adres doğrulama
Terim Sözlüğü

Performans Terimleri: Kare Hızı, Ping ve Gecikme

Bir maç kötü gittiğinde suçu genelde bağlantıya atarız, ama sorunun adını koymadan çözüm de bulunmaz. Bu sayfa BetRupi oyunlarında sık duyduğunuz on altı performans terimini tek tek tanımlıyor, hangisinin neyi ölçtüğünü ayırıyor ve hangi ayarın hangi oyunda gerçekten fark yarattığını gösteriyor.

  • 16 terim
  • Kare hızı ve ping
  • Karşılaştırma tablosu
  • 13 dakikalık okuma
Kare hızı, ping ve gecikme göstergelerinin üst üste dizildiği mor tonlu BetRupi performans paneli görseli

Performans tek bir sayıya sığmaz

Oyun kötü gidince en sık duyulan cümle şudur: bağlantım kötü. Bazen doğrudur. Çoğu zaman ise sorun bambaşka bir yerdedir ve yanlış adı taşıdığı için hiç çözülmez. Ekran kesik kesik akıyorsa bunun bağlantıyla ilgisi olmayabilir; komutlar geç işleniyorsa kare hızını yükseltmek işe yaramaz. İki farklı şikâyet, iki farklı ölçüm, iki farklı çözüm.

Tarayıcı üzerinden oynanan oyunlarda performans en az üç ayrı zincirin toplamıdır. Birincisi cihazınızın görüntüyü ne kadar hızlı çizdiğidir. İkincisi komutunuzun sunucuya ne kadar sürede ulaştığıdır. Üçüncüsü tarayıcının bu ikisi arasında kurduğu köprünün ne kadar verimli çalıştığıdır. Bir zincirdeki zayıf halka diğer ikisini gölgeler; bu yüzden ölçümleri karıştırmadan tutmak gerekir.

Aşağıdaki tanımlar bu üç zinciri birbirinden ayırıyor. Terimleri gruplandırırken teknik sıraya değil, oyun oynarken karşınıza çıkma sırasına göre ilerledik. Sözlüğün geneline göz atmak isterseniz arayüz ve eşleştirme başlıkları da ayrı sayfalarda duruyor.

Kare hızı ve kare süresi

Görüntü tarafındaki iki temel ölçüm bunlar. Birbirinin yerine kullanılırlar ama aynı şeyi söylemezler; ikisinin farkını bilmek, gereksiz ayar kurcalamaktan kurtarır.

  • Kare hızı saniyedeki kare

    Ekranda saniyede kaç görüntü karesinin çizildiğini söyleyen değer. Sayı yükseldikçe hareket akıcı görünür, düştükçe kesik kesik hissedilir. Aynı sahne, aynı cihazda bile sahnedeki nesne sayısına göre farklı kare hızı üretebilir; o yüzden tek bir anlık okumadan çok, maç boyunca tutulan aralık anlamlıdır.

  • Kare süresi milisaniye

    İki ardışık karenin arasında geçen süre. Ortalama kare hızı gayet iyi görünürken tek tek uzayan kareler olabilir; işte o uzayan kareler, göz tarafından takılma olarak algılanır. Akıcılık hissi ortalamadan çok tutarlılıkla ilgilidir. Sabit ve mütevazı bir kare süresi, dalgalanan yüksek bir kare hızından daha rahat oynanır.

Bu ikilinin pratik karşılığı şu: kare hızı sayacına bakıp memnun olduğunuz halde oyun tuhaf hissettiriyorsa, sorun ortalamada değil dalgalanmadadır. Arka planda çalışan ağır bir sekme, uzun süredir kapatılmamış bir tarayıcı penceresi ya da aynı anda başlayan bir dosya indirmesi kare süresini düzensizleştirir. Palet Düellosu gibi ritim tutmanın belirleyici olduğu başlıklarda bu düzensizlik puan farkına dönüşür.

Ping, gecikme ve paket kaybı

Ağ tarafının üç temel terimi. Günlük konuşmada üçü birbirinin yerine kullanılır, oysa biri ötekinin içinde yer alır ve üçüncüsü bambaşka bir olayı anlatır.

  • Ping milisaniye

    Cihazınızdan sunucuya giden küçük bir paketin gidip dönme süresi. Yalnızca ağ üzerinde geçen yolu ölçer; cihazınızın o veriyi işlemesi ya da ekranın görüntüyü basması bu ölçümün dışındadır. Nişancı oyunlarında düşük ping belirgin bir fark yaratır, bulmaca ve hafıza başlıklarında mütevazı bir değer fazlasıyla yeter.

  • Gecikme toplam süre

    Bir komutu verdiğiniz an ile sonucunu ekranda gördüğünüz an arasındaki toplam süre. Ping bu toplamın yalnızca bir parçasıdır; üzerine cihazın işlem süresi, oyunun kare üretim süresi ve ekranın görüntüyü yenileme süresi eklenir. Ping düşükken bile gecikme yüksek hissedilebiliyorsa aranacak yer ağ değil, cihaz ve ekran tarafıdır.

  • Paket kaybı yüzde

    Gönderilen veri paketlerinin bir bölümünün hedefe hiç ulaşmaması. Yüzdeyle ifade edilir. Belirtisi gecikmeden farklıdır: her şey akıcı görünürken bir anda karakterler yerinden sıçrar, yaptığınız bir hareket hiç olmamış gibi davranılır, sonra görüntü kendini toparlar. Küçük yüzdeler bile hızlı maçlarda rahatsız edicidir; kablosuz bağlantıda kablolu bağlantıya göre daha sık görülür.

Kare hızı grafiği, ping çizgisi ve paket kaybı yüzdesinin ayrı panellerde karşılaştırıldığı ölçüm ekranı görseli

Kararlı bağlantı mı, hızlı bağlantı mı

Bu sayfadaki en yaygın yanlış anlama burada. İnternet paketini seçerken bakılan sayı bant genişliğidir; oyun oynarken hissedilen şey ise kararlılıktır. İkisi aynı şey değil ve biri diğerinin yerini tutmaz.

  • Bant genişliği saniyedeki megabit

    Bağlantının birim zamanda taşıyabildiği veri miktarı. Büyük dosya indirirken ya da yüksek çözünürlüklü video izlerken belirleyici olan budur. Çok oyunculu bir maçta gidip gelen veri ise küçüktür; bu yüzden bant genişliğini artırmak, tek başına oyun akıcılığını iyileştirmez.

  • Bağlantı kararlılığı salınım

    Ping değerinin zaman içinde ne kadar sabit kaldığı. Ortalaması düşük ama sürekli zıplayan bir bağlantı, ortalaması biraz yüksek ama düz seyreden bir bağlantıdan daha kötü oynanır. Sebebi basit: oyun sabit bir gecikmeye alışabilir, değişken bir gecikmeye alışamaz. Elin ritmi de öyle.

Kararlı bağlantı hızlı bağlantıdan önemlidir. Bu cümle kulağa fazla iddialı gelebilir ama pratikte kolayca sınanır. Ortalama pingi biraz yüksek olan sabit bir hatta, refleks isteyen bir maçta rahat oynarsınız; ortalama pingi düşük olup her birkaç saniyede bir tepe yapan bir hatta aynı maçta neye çarptığınızı anlayamazsınız. Ölçerken ortalamaya değil, en yüksek ve en düşük değer arasındaki farka bakın.

Kararlılığı bozan şeyler çoğunlukla evin içindedir: aynı ağı paylaşan cihazların yaptığı büyük indirmeler, yönlendiriciye uzak bir odadan bağlanmak, araya giren duvarlar, aynı kanalda çalışan komşu ağlar. Bağlantının belirti verdiği durumları ayırt etmek için sorun giderme rehberindeki sıralamayı izlemek işi kısaltır.

Otuz saniye kuralı

Tek bir ping ölçümü hiçbir şey söylemez. Maça girmeden önce otuz saniye boyunca ping göstergesini izleyin ve gördüğünüz en düşük ile en yüksek değeri not edin. Aradaki fark dar ise bağlantınız oyuna hazırdır, ortalama biraz yüksek olsa bile. Fark geniş ise ortalamanız ne kadar iyi görünürse görünsün önce kararlılığı düzeltin: kablolu bağlantıya geçmek, yönlendiriciye yaklaşmak ve aynı ağdaki büyük indirmeleri durdurmak üç dakikada denenebilecek üç adımdır.

Giriş gecikmesi ve dikey eşitleme

Bu iki terim doğrudan birbirine bağlıdır: ikincisini açmak birincisini büyütür. Hangisinden ne kadar ödün vereceğiniz oynadığınız oyuna göre değişir.

  • Giriş gecikmesi milisaniye

    Tuşa bastığınız ya da fareyi oynattığınız an ile karşılığının ekranda belirmesi arasındaki süre. Ağdan bağımsızdır; tek başına oynanan bir bölümde bile vardır. Refleks isteyen kısa maçlarda en çok hissedilen gecikme türüdür, çünkü elin verdiği komutla gözün gördüğü sonuç arasındaki bağı zayıflatır.

  • Dikey eşitleme açık / kapalı

    Kare üretimini ekranın tazeleme hızına kilitleyen seçenek. Görüntüdeki yatay yırtılmayı ortadan kaldırır, buna karşılık giriş gecikmesini bir miktar artırır. Hızlı dönüşlerin olduğu nişancı oyunlarında kapalı tutmak genelde daha iyi hissettirir; sakin tempolu başlıklarda açık bırakmak görüntüyü temizler.

Giriş gecikmesini büyüten şeyler yalnızca oyun ayarlarında değildir. Kablosuz fare ve klavyenin pil düzeyi, ekranın kendi görüntü işleme modu, aynı anda çalışan ekran kaydı yazılımları hepsi bu toplama katkı yapar. Kontrolleri elden geçirirken kontrol şeması rehberindeki tek değişiklik kuralı burada da geçerli: bir oturumda tek bir ayarı oynatın, üç maç oynayın, sonra karar verin.

Görüntü tarafındaki üç ayar

Görüntü menüsündeki onlarca seçenek arasında kare hızını gerçekten değiştiren birkaç tanesi vardır. Aşağıdaki üçü hem etkisi büyük hem de anlaşılması kolay olanlar.

  • Görüş açısı derece

    Kameranın yatay düzlemde kapsadığı açı. Geniş açı çevreyi daha çok gösterir, yandan gelen hareketi erken fark ettirir, ama uzak nesneleri küçültür. Dar açı uzak hedefi büyütür, nişanı kolaylaştırır, yanlarda kör alan bırakır. Ekrana olan mesafeniz de bu tercihe girer: yakın oturuyorsanız geniş açı yorucu olabilir.

  • Çözünürlük ölçeği yüzde

    Oyunun iç çözünürlüğünün ekran çözünürlüğüne oranı. Yüzdeyi düşürmek çizilecek nokta sayısını azalttığı için kare hızını hemen yükseltir; karşılığında görüntü kenarları biraz yumuşar. Zorlanan bir cihazda ilk denenecek ayar budur, çünkü etkisi en büyük ve geri alınması en kolay olanıdır.

  • Görsel efekt kademesi düşük / orta / yüksek

    Gölge, parçacık ve yansıma gibi süsleyici öğelerin yoğunluğunu belirleyen kademe. Kademeyi indirmek oyunun kurallarını, harita düzenini ya da isabet hesabını değiştirmez; yalnızca sahnenin süsünü azaltır. Kalabalık anlarda kare hızının çöktüğü durumlarda en çok işe yarayan ayar genellikle budur.

Bu üç ayarın ortak yanı, görüntüyü hafifletirken oyunun kendisine dokunmamaları. Kademe düşürmek kimseyi avantajlı ya da dezavantajlı yapmaz. Tersine, düşük kademede sabit altmış kare üreten bir ekran, yüksek kademede dalgalanan bir ekrandan daha okunaklıdır. Görüntüyle ilgili tercihlerinizin tamamı hesaba bağlıdır ve cihazlar arasında taşınır; arayüz ve tema sayfası bu ayarların nerede durduğunu gösteriyor. Hareket azaltma ve yazı tipi boyutu gibi erişilebilirlik seçenekleri de aynı menüden yönetiliyor.

Çözünürlük ölçeği kaydırıcısı ve görsel efekt kademesi seçeneklerinin yan yana gösterildiği BetRupi görüntü ayarları görseli

Tarayıcı tarafı: önbellek ve hızlandırma

BetRupi oyunları tarayıcıda çalıştığı için tarayıcının kendi ayarları da performansın parçasıdır. Aşağıdaki üç terim, oyun menüsünde değil tarayıcı ya da mobil arayüz tarafında karşınıza çıkar.

  • Önbellek yerel kopya

    Tarayıcının daha önce indirdiği dosyaları cihazda saklaması. Aynı sayfayı ikinci kez açtığınızda her şeyin baştan inmesi gerekmediği için açılış hızlanır. İşin diğer yüzü şudur: saklanan kopya eskimişse tarayıcı yeni sürüm yerine eskisini gösterir. Arayüzün yarım görünmesi, düğmelerin yanıt vermemesi gibi tuhaf hatalarda önbelleği temizlemek ilk denenecek adımdır.

  • Tarayıcı donanım hızlandırma açık / kapalı

    Ekrana çizim işinin işlemci yerine ekran kartına devredilmesini sağlayan tarayıcı seçeneği. Açık olduğunda oyun görüntüsü grafik donanımı tarafından üretilir ve kare hızı belirgin biçimde yükselir. Kapalı kaldığında aynı iş işlemcinin sırtına biner; güçlü bir cihazda bile oyun ağır hissettirebilir. Cihaz yeterince güçlüyken kare hızının düşük kalmasının en sık nedeni budur.

  • Düşük bant genişliği modu mobil ayar

    Mobil arayüzde bulunan, görsel efektleri sadeleştiren ayar. Kare hızını sabit tutmayı hedefler ve mobil veri tüketimini düşürür. Zayıf sinyalde ya da sınırlı veri paketiyle oynarken açılması mantıklıdır; geniş bir kablosuz ağda ise kapalı bırakıp tam görüntüyü kullanabilirsiniz.

Tarayıcı tarafında bir dördüncü etken daha var, adı olmayan ama etkisi büyük: açık sekme sayısı. Her sekme kendi payına bellek ve işlemci zamanı ister. Maç öncesinde ağır sekmeleri kapatmak, çoğu görüntü ayarından daha çok kare kazandırır. Mobilde durum benzerdir; arka planda çalışan uygulamalar aynı kaynağı paylaşır. Mobil oturumun kendine özgü davranışlarını mobil oturum rehberinde bulabilirsiniz.

Oturum kararlılığı

Son terim, performansın maç içinden çok maçın devamıyla ilgili olan yüzü. Kare hızı mükemmel olabilir ama oturum ortada koparsa hiçbiri işe yaramaz.

  • Oturum kararlılığı süreklilik

    Açık bir oturumun kopmadan sürebilmesi. Ağ değiştirmek, cihazın uyku moduna geçmesi ve oyun sekmesinin uzun süre arka planda kalması bu kararlılığı zorlayan başlıca durumlardır. Mobil veriden kablosuz ağa geçiş, maç ortasında yapıldığında bağlantının yeniden kurulmasını gerektirir. Uzun bir maça girmeden önce cihazı şarja takmak ve ekranın kapanma süresini uzatmak, en sık yaşanan kopmaları baştan engeller.

Oturum kararlılığı takım oyunlarında bireysel bir mesele olmaktan çıkar. Zırh Atölyesi gibi rol paylaşımının belirleyici olduğu başlıklarda ortada düşen bir oyuncu, kalan üç kişinin planını bozar. Uzun süren turnuva maçlarına girmeden önce bağlantıyı ve cihaz ayarlarını gözden geçirmek, takım arkadaşlarına gösterilen basit bir nezakettir.

Hangi terim hangi oyunda kritik

Aşağıdaki tablo, ölçülebilir terimleri tek bakışta karşılaştırıyor. Son sütun her terimin en çok fark yarattığı oyunları gösteriyor; orada adı geçmeyen bir oyunda o terim önemsiz değil, sadece belirleyici değil.

BetRupi performans terimlerinin ölçtüğü değer ve terimin en çok fark yarattığı oyunlar
TerimNe ölçerHangi oyunda kritik
Kare hızıSaniyede çizilen kare sayısıVitrin Hattı, Profil Yarışı
Kare süresiKareler arasındaki sürenin tutarlılığıPalet Düellosu, Profil Yarışı
PingSunucuya gidiş dönüş süresiVitrin Hattı, Rozet Meydanı
GecikmeKomuttan sonuca kadar geçen toplam süreRozet Meydanı, Palet Düellosu
Bağlantı kararlılığıPing değerinin salınım genişliğiBütün çok oyunculu başlıklar
Paket kaybıHedefe ulaşmayan veri yüzdesiVitrin Hattı, Zırh Atölyesi
Giriş gecikmesiTuş ile ekran arasındaki sürePalet Düellosu, Rozet Meydanı
Görüş açısıKameranın kapsadığı yatay açıVitrin Hattı, Profil Yarışı
Bant genişliğiBirim zamanda taşınan veri miktarıMobil bağlantıda tüm oyunlar
Çözünürlük ölçeğiİç çözünürlüğün ekrana oranıVitrin Hattı, Koleksiyon Kulesi
Görsel efekt kademesiGölge ve parçacık yoğunluğuZırh Atölyesi, Koleksiyon Kulesi
Oturum kararlılığıOturumun kopmadan sürme süresiTakma Ad, Zırh Atölyesi

Tabloda dikkat çeken bir denge var: uzun süren takım oyunlarında oturum kararlılığı ve paket kaybı öne çıkarken, birkaç dakikada biten düellolarda giriş gecikmesi ve kare süresi belirleyici oluyor. Kısa maçta hata yapmanın maliyeti anlıktır; uzun maçta ortada kopmanın maliyeti bütün tura yayılır. Oyun türlerinin bu farkını oyun türleri karşılaştırmasında daha ayrıntılı ele aldık.

Ayarları hangi sırayla denemeli

Terimleri bilmek yarısı; hangisine önce bakılacağını bilmek diğer yarısı. Aşağıdaki sıra, en çok kazandıran ve en kolay geri alınan adımdan başlıyor.

  1. Belirtiyi adlandırın. Görüntü mü kesiliyor, komutlar mı geç işleniyor, karakterler mi sıçrıyor? Üç belirti üç farklı zincire işaret eder.
  2. Sekmeleri kapatın. Maç öncesi ağır sekmeleri ve arka plan indirmelerini durdurun. Bedelsiz ve en hızlı sonuç veren adım budur.
  3. Donanım hızlandırmayı doğrulayın. Tarayıcı ayarlarında kapalıysa açın. Güçlü cihazda düşük kare hızının en sık nedeni burasıdır.
  4. Çözünürlük ölçeğini bir kademe düşürün. Etkisi en büyük görüntü ayarı; beğenmezseniz tek hamlede geri alınır.
  5. Görsel efekt kademesini indirin. Kalabalık anlarda kare hızı çöküyorsa asıl fayda buradan gelir.
  6. Pingi otuz saniye izleyin. Ortalamaya değil, en yüksek ile en düşük değer arasındaki farka bakın.
  7. Kablolu bağlantıyı deneyin. Mümkünse tek bir maç için bile olsa deneyin; paket kaybı varsa fark hemen görülür.
  8. Dikey eşitlemeyi oyuna göre ayarlayın. Hızlı dönüşler varsa kapalı, sakin tempoda açık.
  9. Mobilde düşük bant genişliği modunu açın. Zayıf sinyalde ve sınırlı veriyle oynarken varsayılan tercihiniz bu olsun.

Bu listenin son maddesi bir uyarı içeriyor: hepsini aynı anda uygulamayın. Dokuz ayarı tek oturumda değiştirirseniz oyun düzeldiğinde hangisinin işe yaradığını bilemezsiniz, kötüleştiğinde neyi geri alacağınızı da. Bir adım, üç maç, sonra karar. Ayarlar hesaba bağlı olduğu için bulduğunuz düzen diğer cihazlarınıza da taşınır.

Sözlüğün diğer bölümleri

Bu sayfa yalnızca performansla ilgili terimleri kapsıyor. Menülerde, profil ekranında ve maç sonu tablolarında karşınıza çıkan adlandırmalar için arayüz terimleri sayfasına, lobi kurulumu ve beceri puanıyla ilgili kavramlar için eşleştirme terimleri sayfasına bakabilirsiniz. Üç sayfa birbirini tamamlıyor, terimler arasında yönlendirme var.

Terimler yerine oturdu, sıra oyunda

Kare hızıyla pingi ayırt edebiliyorsanız artık hangi ayarın hangi maçta işe yarayacağını da kestirebilirsiniz. Kütüphaneye dönüp ölçtüğünüz değerleri gerçek bir turda sınamak, buradaki tanımların en iyi tekrarı olur.